GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT VÀ XỬ LÝ NƯỚC XANH TRONG AO BẠT ĐÁY BẰNG VI SINH

GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT VÀ XỬ LÝ NƯỚC XANH TRONG AO BẠT ĐÁY BẰNG VI SINH

Trong nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh, mô hình ao bạt đáy cho phép kiểm soát tốt các yếu tố môi trường và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, do đặc điểm tích lũy chất dinh dưỡng cao và thiếu hệ đệm sinh học tự nhiên, ao bạt rất dễ phát sinh hiện tượng nước ao chuyển sang màu xanh.

Hiện tượng này phản ánh sự mất cân bằng trong hệ sinh thái ao nuôi, đặc biệt là sự phát triển quá mức của tảo. Nếu không được kiểm soát hợp lý, nước xanh có thể gây ra nhiều biến động bất lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và hiệu quả nuôi tôm.

Trong xu hướng nuôi bền vững hiện nay, việc ứng dụng vi sinh vật có lợi được xem là giải pháp hiệu quả nhằm kiểm soát nước xanh theo hướng sinh học, an toàn và lâu dài.

Cơ sở hình thành nước xanh trong ao bạt

Màu xanh của nước ao chủ yếu do sự phát triển mạnh của tảo lục (Chlorophyta). Sự bùng phát của tảo phụ thuộc vào các yếu tố chính:

• Dinh dưỡng vô cơ cao: NH₄⁺, NO₃⁻, PO₄³⁻ tích tụ từ thức ăn dư và chất thải
• Hàm lượng hữu cơ lớn: tạo nguồn khoáng hóa liên tục
• Ánh sáng và nhiệt độ thuận lợi: thúc đẩy quang hợp
• Hệ vi sinh chưa ổn định: không đủ khả năng cạnh tranh với tảo

Trong ao bạt đáy, do không có lớp nền đất hấp thu và phân giải tự nhiên, các yếu tố trên dễ tích tụ và đạt ngưỡng kích thích tảo phát triển nhanh, làm nước chuyển sang màu xanh với các mức độ khác nhau.

Ảnh hưởng của nước xanh đến ao nuôi

Sự phát triển quá mức của tảo gây ra các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái ao:

• Dao động pH theo chu kỳ ngày – đêm
• Suy giảm oxy hòa tan
• Phát sinh khí độc khi tảo tàn
• Tích lũy bùn hữu cơ đáy

Nguyên tắc kiểm soát nước xanh

Kiểm soát nước xanh hiệu quả cần tuân theo nguyên tắc:

Thiết lập và duy trì cân bằng sinh học thay vì can thiệp diệt tảo tức thời, cụ thể:

• Giảm nguồn dinh dưỡng đầu vào
• Tăng cường vi sinh vật có lợi
• Kiểm soát quá trình phân hủy hữu cơ
• Duy trì ổn định các yếu tố môi trường

Cách tiếp cận này giúp kiểm soát tảo một cách tự nhiên, hạn chế rủi ro “sập tảo” và biến động môi trường.

Cơ chế tác động của vi sinh trong kiểm soát nước xanh

Rhodopseudomonas (RHODO BACCIL): thuộc nhóm vi khuẩn quang dưỡng không lưu huỳnh, có khả năng:

• Hấp thu NH₄⁺, NO₂⁻
• Sử dụng chất hữu cơ hòa tan
• Hoạt động trong nhiều điều kiện oxy khác nhau

Bacillus subtilis (BACILLUS SUBTILIS 1090): là vi khuẩn hiếu khí, có khả năng:

• Tiết enzyme phân hủy chất hữu cơ
• Giảm tích lũy bùn đáy
• Hạn chế phát sinh NH₄⁺ từ quá trình khoáng hóa

Cơ chế phối hợp

Sự kết hợp hai nhóm vi sinh tạo hiệu quả kiểm soát toàn diện:

• Trong nước ao: Rhodopseudomonas kiểm soát tảo
• Dưới đáy ao: Bacillus subtilis kiểm soát nguồn dinh dưỡng

 Duy trì hệ sinh thái ao ở trạng thái cân bằng.

Giải pháp kiểm soát nước xanh

Để hạn chế nước xanh ngay từ đầu vụ:

Quản lý thức ăn hợp lý, tránh dư thừa

Siphon đáy định kỳ

Bổ sung vi sinh định kỳ:

• RHODO BACCIL: liều dùng 10 lít/1000 m3 nước ao, sử dụng lúc 22 giờ tối,  định kỳ 3 – 5 ngày/lần
• BACILLUS SUBTILIS 1090: liều dùng 250gr/1000 m3 nước ao, sử dụng lúc 9h sáng, định kỳ 3 – 5 ngày/lần

Duy trì oxy hòa tan ổn định (> 4 mg/L)

Hạn chế sử dụng hóa chất diệt khuẩn

Giải pháp xử lý khi ao đã bị nước xanh

Khi nước ao chuyển xanh đậm, cần xử lý theo hướng an toàn, tránh gây sập tảo:

Giảm tải dinh dưỡng

• Giảm 10 – 20% lượng thức ăn
• Siphon loại bỏ chất thải đáy

Tăng cường vi sinh xử lý nước

• Sử dụng RHODO BACCIL: liều dùng 10 lít/1000 m3 nước ao, sử dụng lúc 22 giờ tối, liên tục 2 – 3 ngày.
• Giúp cạnh tranh dinh dưỡng, giảm mật độ tảo từ từ.

Kết hợp xử lý đáy

• Kết hợp bổ sung BACILLUS SUBTILIS 1090: liều dùng 500gr/1000 m3 nước ao, vào 9h sáng ngày hôm sau.
• Giúp phân hủy hữu cơ, hạn chế tái phát nước xanh

Quản lý oxy

• Tăng cường quạt nước ban đêm
• Đảm bảo DO luôn ở mức an toàn