KIỂM SOÁT CHẤT LƠ LỬNG AO BẠT ĐÁY – TỪ GIẢM PHÁT SINH ĐẾN XỬ LÝ TẬN GỐC

1. Đặt vấn đề

Trong mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ao lót bạt đáy, người nuôi thường tập trung vào kiểm soát đáy ao, khí độc và mầm bệnh mà chưa đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của chất lơ lửng (TSS – Total Suspended Solids) trong cột nước.

Thực tế sản xuất cho thấy: nhiều ao nuôi thất bại không phải do đáy ao bẩn, mà do nước ao “bẩn lơ lửng”. Chất lơ lửng cao làm, giảm oxy hòa tan, bẩn mang, suy gan tụy và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn gây bệnh phát triển. Vì vậy, kiểm soát chất lơ lửng cần được xem là một phần bắt buộc trong quản lý môi trường ao bạt đáy, đặc biệt khi nuôi với mật độ cao.

2. Chất lơ lửng trong ao bạt đáy hình thành như thế nào?

Khác với ao đất, ao bạt đáy không có nền đáy để giữ và phân hủy tự nhiên chất hữu cơ, nên chất lơ lửng hình thành chủ yếu từ:

• Thức ăn dư thừa, hạt mịn
• Phân tôm và chất thải trao đổi chất
• Xác tảo chết, tảo tàn
• Vi khuẩn, mùn hữu cơ chưa phân hủy
• Nước cấp có nhiều phù sa mịn

Do dòng chảy mạnh và bề mặt bạt trơn, các hạt này khó lắng, luôn treo trong cột nước và tích tụ theo thời gian.

3. Tác hại của chất lơ lửng đối với ao nuôi tôm lót bạt

3.1. Gây tổn thương mang và hô hấp

• Hạt lơ lửng bám vào mang gây đen mang, tổn thương mang.
• Tôm phải tăng hô hấp làm hao năng lượng, giảm ăn

3.2. Làm giảm hàm lượng oxy về đêm

• Hữu cơ lơ lửng phân hủy gây tiêu hao oxy
• Dễ xảy ra hiện tượng tôm nổi đầu, tôm tấp mé ban đêm

3.3. Tạo môi trường cho vi khuẩn gây bệnh

• Chất lơ lửng là “giá thể trôi nổi” cho vi khuẩn Vibrio spp.
• Là yếu tố nền gây phân trắng, hoại tử gan tụy

3.4. Giảm hiệu quả xử lý nước

• Khoáng, vi sinh, thuốc xử lý bị hấp phụ vào hạt lơ lửng
• Tăng chi phí nhưng hiệu quả thấp

4. Nguyên tắc xử lý chất lơ lửng theo hướng bền vững

Giải pháp hiệu quả không chỉ là làm nước trong, mà phải dựa trên 4 nguyên tắc:

1. Giảm phát sinh chất lơ lửng
2. Ổn định môi trường nước
3. Gom – loại bỏ chất lơ lửng ra khỏi hệ thống
4. Phân hủy sinh học phần hữu cơ còn lại

Đây cũng là định hướng xuyên suốt trong giải pháp kiểm soát chất lơ lửng của Sitto Việt Nam cho ao nuôi bạt đáy.

5. Giải pháp Sitto Việt Nam trong chất kiểm soát chất lơ lửng ao bạt đáy

5.1. Giảm phát sinh chất lơ lửng từ đầu vào

a) Quản lý thức ăn và tiêu hóa

• Cho ăn đúng lượng, tránh dư thừa thức ăn
• Kết hợp quản lý thức ăn bằng sàn nhá và xiphon đáy
• Kết hợp sản phẩm hỗ trợ đường ruột của Sitto Việt Nam giúp:
  • Tôm tiêu hóa tốt hơn
  • Giảm phân thải ra môi trường

5.2. Gom và xử lý nhanh chất lơ lửng trong nước

a) Ổn định môi trường – giảm sốc nước: sử dụng SITTO THIO 500

• Giảm stress, ổn định môi trường nước
• Phân giải các độc tố tích tụ có trong ao nuôi
• Hạn chế tảo tàn, xác hữu cơ phát sinh chất lơ lửng

b) Kết hợp SITTO ZEOLITE – keo tụ tự nhiên

• Sử dụng SITTO ZEOLITE – chất keo tự nhiên giúp:
  • Các hạt lơ lửng kết dính lại
  • Dễ gom về hố siphon
  • Hấp thụ khí độc
• Tránh lạm dụng hóa chất lắng tụ mạnh gây sốc tôm

c)  Kết hợp kỹ thuật quản lý để duy trì nước bền

• Siphon đáy định kỳ 2–3 lần/ngày
• Điều chỉnh quạt nước tạo dòng gom chất thải

5.3. Phân hủy sinh học – xử lý tận gốc

 Tăng cường vi sinh phân hủy hữu cơ: sử dụng vi sinh BACILLUS SUBTILIS 1090

• Đánh định kỳ vào sáng sớm
• Có thể kết hợp mật đường liều thấp để kích hoạt vi sinh
• Phân hủy hữu cơ còn lại ở trong ao nuôi.

6. Kết luận

Chất lơ lửng trong ao bạt đáy là “kẻ thù thầm lặng” của tôm nuôi. Nếu chỉ xử lý bằng hóa chất làm trong nước, hiệu quả chỉ mang tính tạm thời. Giải pháp của Sitto Việt Nam tập trung vào:

• Giảm phát sinh chất lơ lửng
• Ổn định môi trường nước
• Gom – loại bỏ lơ lững ra khỏi hệ thống.
• Phân hủy sinh học hữu cơ

Giúp ao nuôi nước bền – tôm khỏe – giảm rủi ro – tối ưu hiệu quả sản xuất, đặc biệt phù hợp cho mô hình ao lót bạt đáy nuôi mật độ cao.